Niemal każdy z nas codziennie zawiera umowy kupna – sprzedaży, zwłaszcza w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego. Zgodnie z brzmieniem art. 535 §1 kodeksu cywilnego:

 

„Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę“.

 

W związku z postępującym rozwojem technologii i coraz powszechniejszym dostępem do Internetu, coraz więcej zakupów dokonywanych jest nie w sklepach stacjonarnych, tylko na odległość – za pomocą Internetu. Istnieje jeszcze możliwość, gdy zamawiamy dany produkt przez Internet, natomiast odbieramy go we wskazanym sklepie stacjonarnym. Warto porównać wskazane wyżej formy dokonywania zakupów pod kątem uprawnień przysługujących konsumentowi w zakresie zwrotu nabytego towaru bez podawania przyczyny.

 

Jeżeli kupujemy dany produkt w sklepie internetowym to inaczej ujmując zawieramy umowę na odległość. Uprawnienia konsumenta do zwrotu towaru w tej sytuacji reguluje ustawa o prawach konsumenta z 30 maja 2014 roku. Przez umowę zawartą na odległość według literalnego brzmienia przepisów tej ustawy rozumiemy „umowę zawartą z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie“.

 

Jeżeli dokonamy zakupu danego produktu w taki sposób to zgodnie z przepisami wcześniej wspomnianej ustawy mamy prawo do odstąpienia od zawartej umowy bez podawania przyczyny odstąpienia w terminie 14 dni od otrzymania danej rzeczy, jednak z pewnym wyjątkiem. W przypadku, gdy nie zostaliśmy poinformowani przez przedsiębiorcę o prawie do odstąpienia od umowy termin ten przedłuża się aż do 12 miesięcy. Jeśli zakupiony przez nas produkt w sklepie internetowym nam nie odpowiada to mamy 14 dni od jego otrzymania na złożenie oświadczenia przedsiębiorcy, że odstępujemy od umowy. Warto dodać, że nie musimy w żaden sposób uzasadniać przyczyn, które skłoniły nas do zwrotu towaru. Może to być zarówno zły rozmiar w przypadku kupowania ubrań w sklepach internetowych jak i sytuacja, w której rzecz nie przypadła nam do gustu, kiedy zobaczyliśmy ją w rzeczywistości. Po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy, mamy 14 dni na zwrócenie rzeczy przedsiębiorcy, warto nadmienić, że ponosimy koszty zwrotu rzeczy, czyli przykładowo musimy zapłacić na poczcie za odesłanie. Jesteśmy zwolnieni od nich w sytuacji, kiedy przedsiębiorca zgodził się ponieść te koszty, albo nie poinformował nas, że to naszym obowiązkiem jest zapłacić za wysłanie oddawanego produktu. Warto nadmienić, że nie do wszystkich umów zawieranych na odległość przysługuje nam prawo do odstąpienia od umowy. Ustawodawca w art. 38 ustawy o prawach konsumenta enumeratywnie wymienia rodzaje takich umów. Między innymi jest to umowa „w której przedmiotem świadczenia jest rzecz nieprefabrykowana, wyprodukowana według specyfikacji konsumenta lub służąca zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb“ (art. 38 pkt 3 UoPK) oraz „w której przedmiotem świadczenia jest rzecz ulegająca szybkiemu zepsuciu lub mająca krótki termin przydatności do użycia“ (art. 38 pkt 4 UoPK).

 

Natomiast w sytuacji, kiedy odwiedzamy sklep osobiście to jest w świecie rzeczywistym i dokonujemy zakupu określonego produktu, nie mają już wtedy zastosowania przepisy ustawy o prawach konsumenta, które przewidują szerszą ochronę naszych interesów w postaci zagwarantowania nam możliwości odstąpienia od umowy zawartej na odległość bez podawania przyczyny - chyba że dany sprzedawca postanowi inaczej, to jest zdecyduje o odpowiednim stosowaniu wyżej wymienionych przepisów ustawy w swoim regulaminie lub umowie sprzedaży. Zgodnie z obowiązującymi przepisami  polskiego prawa w sytuacji, gdy dokonaliśmy zakupu w sklepie stacjonarnym, sprzedawca nie ma obowiązku przyjęcia rzeczy, którą chcemy zwrócić - mowa tutaj oczywiście o produktach niewadliwych.

 

Jeżeli zatem dane sklepy stacjonarne przewidują możliwość zwrotu towarów z takiej tylko przyczyny, że dana rzecz przestała nam się podobać, albo najzwyczajniej w świecie rozmyśliliśmy się z zakupu to czynią to tylko z własnej, nieprzymuszonej woli.

 

Odrębną z kolei kwestię stanowi sytuacja, w której zamawiamy towar przez Internet, natomiast odbieramy go osobiście w sklepie stacjonarnym. Pojawia się wówczas pytanie czy do tego sposobu dokonywania zakupów stosuje się przepisy ustawy o prawach konsumenta, czy sklepy stacjonarne mogą regulować kwestie odstąpienia od umowy, zawartej na odległość według własnego uznania? Wątpliwości te rozstrzygnął Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział XVII Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta w swoim wyroku z dnia 12 czerwca 2014 roku o sygnaturze akt XVII AmA 26/13.

 

Sprawa dotyczyła  jednej ze znanych sieci księgarni, która stosowała praktykę polegającą na tym, że jeżeli konsument zamówił produkt za pośrednictwem Internetu, a następnie odebrał ten produkt w sklepie stacjonarnym, to mógł odstąpić od umowy tylko i wyłącznie w chwili odbioru towaru. Sąd uznał taką praktykę za niedozwoloną i orzekł, że również w sytuacji, kiedy zawieramy umowę na odległość, a produkt odbieramy w sklepie stacjonarnym mamy prawo do odstąpienia od umowy w późniejszym terminie, który jest określony w ustawie o prawach konsumenta.

 

W związku z powyższym zanim zdecydujemy się na zakup danego produktu (w szczególności o wysokiej wartości) powinniśmy poważnie się zastanowić, która z wyżej wymienionych opcji dokonania zakupu będzie dla nas najbardziej korzystna, w szczególności w tego rodzaju przypadkach gdy przewidujemy, że jest wysoce prawdopodobnym, iż dany towar będziemy chcieli zwrócić sprzedawcy, ponieważ istnieje wysokie ryzyko, iż nie będzie on spełniał naszych oczekiwań lub osoby, dla której ma on być przeznaczony.

 

AUTOR: ALEKSANDRA NOWAK

 

Aleksandra Nowak jest studentką III roku prawa na Uniwersystecie Śląskim w Katowicach oraz praktykantką w White Pine Legis Podhajski i Wspólnik Kancelaria Prawnicza Sp.k.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 

Stan prawny na dzień 01 czerwca 2017 r. Niniejsza publikacja nie stanowi porady prawnej i jest objęta prawami autorskimi. Rozpowszechnianie niniejszej publikacji bez zgody White Pine Legis Podhajski i Wspólnik Kancelaria Prawnicza sp.k. lub autora jest zabronione.